تکامل

تکامل جسمی؛ اجتماعی، عاطفی، و عقلانی کودک با یکدیگر در ارتباط هستند. در این بخش به تمام جنبه های رشد و پرورش کودک مانند، بینایی، شنوایی، گفتاری و نیز بهترین شیوه تربیت و رشدکودک، انواع فعّالیتها و اسباب بازی هایی که به یادگیری  و تکامل او از طریق بازی کمک می کنندپرداخته شده وپیشنهاد هایی ارائه گردیده است. این بخش در رابطه با پیشرفت و تکامل کودک ازتولّد تا اوّلین روز مدرسه، راهنمایی ها و توصیه هایی برای والدین مطرح می­کند.

تکامل کودک

چرا روند تکامل در کودکان متفاوت است؟

این موضوع که چرا بعضی از کودکان تکامل سریع تری نسبت به سایرین دارند، مشخّص نیست. روند تکامل کودک می­تواند با خانواده ارتباط داشته باشد. کودکی که راه رفتن را دیرتر می­آموزد، ممکن است یکی از والدینش نیز در کودکی دیرتر به راه افتاده باشد. امّا زمان به آن اندازه که والدین تصوّر می ­کنند اهمیّت ندارد.

فرزندم تکامل کندی دارد، آیا این موضوع اشکالی ندارد؟

احتمالاً خیر. سنین تکامل – که در ادامه ذکر شده است – فقط میانگین سنّ تکامل است. بعضی ازکودکان سریع تر و یا دیرتر از زمان یاد شده تکامل می­یابند. اغلب تکامل کودک نه تنها به آنچه انجام می­دهند، بلکه به چگونگی آن بستگی دارد.

تکامل کودک از لحاظ فیزیولوژیکی چگونه است؟

تکامل کودک با تکامل سیستم عصبی، مغز و اعصاب او رابطه دارد. غلاف میلین در اطراف هر عصب، سبب هدایت سریع تر تکانه ها می­گردد. امّا در مغز، بسیاری از اعصاب هنوز این غلاف را ندارد. بنابراین سیستم عصبی نوزاد کاملاً شکل نگرفته است. حدوداً دو سال زمان لازم است تا یک غلاف میلین کامل رشد یابد و این یکی از دلایلی است که کودک نوباوه هماهنگی لازم را ندارد و تا حدود 2 سالگی نمی­ تواند ادرارش را کنترل کند. با رشد و تکامل سیستم عصبی، کودک قادر خواهد بود ادرار و مدفوع خودرا کنترل کند.

 دوره های اصلی تکامل

هرچند دوره اصلی تکامل کودک در خردسالی بیش از هر زمان دیگری است، مراحل تکامل پس از آن نیز ادامه دارد. ما در سراسر زندگی خود در حال تکامل و فراگیری هستیم.

شش هفتگی

•   کودک می­ تواند لبخند بزند.
•   نگاهش به نقطه ای متمرکز می ­شود.
•   اگر او را جلو خود بگیرید، می­ تواند سرش را برای مدّت کوتاهی با بدن خود راست و در یک امتداد نگاه دارد.

سه ماهگی

• کودک می ­تواند آنچه را به دستش می ­دهید نگه دارد.
•   اشخاص و اشیا را تشخیص می ­دهد.
•   وقتی سالم باشد، می ­خندد.

شش ماهگی

• کودک می ­تواند غلت بزند.
•   کودک می­ تواند بنشیند.
•   کودک می ­تواند با دستان خود لیوان و یا شیشه ای را نگه دارد.

نُه ماهگی

• کودک بدون کمک می­تواند بنشیند.
•   هنگام شنیدن نام خود، واکنش نشان می­دهد.
•   ممکن است سینه خیز کند.
•   ممکن است دستش را به نشانه خداحافظی تکان دهد.

چرا در فرزندم توانایی کنترل پاها کند تر از دستان وی صورت می­ گیرد ؟

این الگوی تکامل به مسیر رو به پایین رشد سیستم عصبی – از سر کوک تا پاها – بستگی دارد. به خاطر قدرت ماهیچه های گردن، کودک می­تواند قبل از هماهنگی و کنترل دستها و بازوانش، سرش را کنترل کند و نیز قبل از کنترل و تعادل پاهایش، می­تواند دستانش را تحت کنترل خود درآورد. باتماشای کودک نه ماهه­ای که در حال بازی است، متوجّه می­شوید سر و دست هایش را به گونه­ای هدفمند و ماهرانه کنترل می­کند، حال آنکه پاهایش به طور کامل تحت کنترل وی نیست. همچنین، کودکان مهارتها را به ترتیب و توالی می­آموزند. هر کودک قبل از اینکه بتواند راه برود،  باید بایستد. باوجود این، گاهی بعضی از کودکان ممکن است مرحله ای را انجام نداده و از آن بگذرند؛ مثلاًبعضی ازکودکان نمی­خزند. بنابراین، مهارتهایی که فرزند شما کسب می­کند از پیش تعیین شده است. تنها سوالی که پیش می­آید این است که هر کودک چه زمانی به آن مرحله می­رسد.

آیا شخصیّت فرزندم در تکامل او تأثیر دارد؟

بله، شخصیّت یکی از عوامل متغییری است که پیش بینی مراحل پیشرفت کودک را می­سازد؛ امّادررابطه با تکامل او نقش مهمّی را ایفا می­کند. کودکی که مصمّم و مستقل تر است، سریع تر از دیگران مهارهای جدید را می­آموزد. آینده کودک شما بیشتر به شخصیّت و نه به هوش او بستگی دارد.

فرزندم نارس بود، آیا این امر در تکامل وی تأثیر می­ گذارد؟

نارس بودن تأثیری در میزان کندی تکامل وی ندارد، امّا باید متوجّه این حقیقت باشید که فرزند شما زندگی را زود تر شروع کرده است. به عنوان مثال، اگر او شش هفته زود تر به دنیا آمده است، پس ازسه ماه، رشد وی مانند کودک شش هفته ای است. در دو سالگی دیگر تفاوتی میان کودک نارس وسایر کودکان نیست. 

در یک سالگی

• چرا روند تکامل در کودکان متفاوت است ؟ | گهوارک  اگر یکی از دست های کودک خود را بگیرید ممکن است بتواند راه برود.
• کودک ممکن است بتواند اوّلین کلمات را بیان کند.
• او می­تواند مدادی را در مشت خود نگه دارد.

در دو سالگی

• فرزند نوپای شما می­ تواند بدود و از پلّه ها بالا برود.
• او می ­تواند جمله های دو کلمه ای را بیان کند.
• او می ­تواند کارهایی را که به او می­گویند انجام بدهد.
• خطوط نامنظّم را رسم و یا خط خطی می ­کند.

در سه سالگی

• کودک می ­تواند جمله بگوید.
• کودک می ­تواند با کمک شما لباس خود را بپوشد.
• می ­تواند از لگن استفاده کند.
• دایره نقاشی می ­کند.

در چهارسالگی

• کودک می ­تواند در مورد تصاویر توضیح بدهد.
• شمارش را آغاز می ­کند.
• می ­تواند توپ را بگیرد.
• مربع رسم می­ کند.

در پنچ سالگی

• کودک می­ تواند واضح و منطقی صحبت کند.
• کودک می ­تواند نقّاشی بکشد و کپی کند.
• او مثلث رسم می­ کند.